Jesz, żeby się nagrodzić albo sprawić sobie przyjemność.

Od dziecka jedzenie było sposobem na świętowanie, pocieszanie się i odpoczynek. Za dobre zachowanie, za sukces, za wysiłek — zawsze pojawiała się nagroda w postaci jedzenia. Ten schemat nie znika w dorosłości. Zmienia się tylko forma: lunch biznesowy, kolacja po awansie, jedzenie jako element relaksu i rozrywki.

Być może myślisz: „Lubię to. Nie chcę z tego rezygnować”. I nie musisz. Problemem nie są sytuacje ani jedzenie samo w sobie, lecz automatyczny nawyk, który sprawia, że jesz więcej, niż naprawdę potrzebujesz.

Jesz, żeby złagodzić trudne emocje.

Ten nawyk powstaje bardzo wcześnie — jedzenie od początku było sposobem na uspokojenie, pocieszenie i chwilową ulgę. Z czasem zaczyna pełnić rolę „znieczulenia” po stresie, rozczarowaniu, porażce czy samotności.

Problem polega na tym, że jedzenie działa tylko na chwilę. Emocje wracają, a do nich dochodzi jeszcze ciężar fizyczny i poczucie winy. To tworzy błędne koło: im trudniej, tym większa potrzeba ulgi — i tym częściej sięgasz po jedzenie.

Praca z podświadomością pozwala dotrzeć do prawdziwej potrzeby stojącej za tym mechanizmem i znaleźć inne, zdrowsze sposoby regulowania emocji — bez walki z sobą i bez tłumienia uczuć.

Jesz, bo podświadomie chcesz zostać zauważony.

Czasem nadwaga staje się sposobem na zaznaczenie swojej obecności — na bycie widzianym, ważnym, zajmującym miejsce. Nawet jeśli uwaga, którą przyciągasz, nie zawsze jest pozytywna, wciąż jest uwagą. A dla podświadomości to ma znaczenie.

Ten mechanizm działa szczególnie wtedy, gdy wewnętrzne poczucie wartości jest kruche. Zewnętrzny „rozmiar” zaczyna wtedy kompensować to, czego brakuje w środku. To nie jest świadoma decyzja, lecz automatyczny sposób radzenia sobie z potrzebą bycia dostrzeżonym.

Praca z podświadomością pozwala odbudować poczucie wartości i bezpieczeństwa — tak, aby nie trzeba było już szukać uwagi kosztem własnego ciała.

Jesz wtedy, gdy potrzebujesz bliskości i miłości.

To jeden z najtrudniejszych mechanizmów do zauważenia, bo dotyka bardzo wczesnych doświadczeń. Od początku życia jedzenie było połączone z poczuciem bezpieczeństwa, uspokojeniem i kontaktem. Z czasem zaczyna zastępować to, czego najbardziej brakuje: ciepło, uwagę, obecność drugiego człowieka.

Jedzenie daje chwilowe poczucie ukojenia — jakbyś na moment sam dawał sobie to, czego nie otrzymujesz z zewnątrz. Problem polega na tym, że ten mechanizm tworzy bolesne koło: im bardziej ciało się zmienia, tym trudniej o akceptację i bliskość, a potrzeba miłości tylko się nasila.

Praca z podświadomością pozwala dotrzeć do tej pierwotnej potrzeby i nauczyć się zaspokajać ją w sposób, który nie rani ani ciała, ani poczucia własnej wartości.

Jesz, ponieważ kieruje tobą lęk.

Czasem nadwaga staje się nieświadomą formą ochrony — przed bliskością, przed zmianą, przed oczekiwaniami i konsekwencjami, jakie mogłaby przynieść atrakcyjność, widoczność czy relacja z drugim człowiekiem.

Dla podświadomości dodatkowe kilogramy mogą oznaczać bezpieczeństwo: mniejsze ryzyko zaangażowania, mniej decyzji, mniej zagrożeń. Podobnie bywa z przekonaniami wyniesionymi z domu — że „lepiej mieć zapas”, że szczupłość oznacza słabość lub chorobę.

Ten mechanizm nie jest racjonalny, ale jest logiczny z punktu widzenia podświadomości. Praca z nią pozwala poczuć bezpieczeństwo bez potrzeby chronienia się kosztem własnego ciała.