Skąd bierze się niepokój, skoro nic realnie nie zagraża?
Skąd bierze się niepokój?
By odpowiedzieć na to pytanie i zrozumieć skalę problemu jakim jest zmaganie się z niepokojem, który według badań dotyka co czwartego Polaka, musimy zrozumieć gdzie niepokój się zaczyna. Zanim pojawi się zdanie: „Coś jest nie tak”, Twoje ciało już dawno zareagowało. Delikatne napięcie w brzuchu. Ciężkość w klatce piersiowej. Te same powtarzające się myśli.
To sygnał, że wewnętrzny alarm został uruchomiony szybciej, niż zdążyłeś go świadomie zrozumieć.
Podświadomość reaguje pierwsza
Stan spokoju dostępny jest każdemu to jednak osiągnąć go mogą nieliczni. Większość ludzi znajduje się pod wpływem sytuacji stresowych każdego dnia. W konsekwencji stres powoduje zaburzenia fizyczne i emocjonalne, w większości przypadków uwarunkowane są psychologicznie. Reakcja na stres i zależy od tego jak bardzo jesteśmy na niego podatni, a podatność na stres definiuje ilość skumulowanych, stłumionych i uwięzionych emocji w ciele. Skutki uwięzionych emocji odpowiadają za większość chorób fizycznych i emocjonalnych.
„Każda choroba zawiera aspekt emocjonalno – psychologiczny, dlatego proces chorobowy można odwrócić, usuwając wewnętrze przyczyny stresu.” Dawid R. Hawkins
Stres jest reakcją na prawdziwe lub wyobrażone zagrożenie naszego bezpieczeństwa i równowagi organizmu. W sytuacji stresującej organizm uruchamia reakcję alarmową i przebiega ona tak:
Kora Mózgowa – Podwzgórze (dolny mózg) – nadnercza – wydzielanie hormonów do krwi (kortyzol i adrenalina) dodatkowo uwalnianie są hormony mózgowe i aktywowany jest współczulny układ nerwowy. Następnie adrenalina wędruje do wszystkich organów przygotowując je do waliki lub ucieczki.
W drugim stadium – odporność – organizm stara się utrzymać homeostazę. Zachodzą wówczas zmiany w obrębie gospodarki hormonalnej, metabolizmu i równowagi mineralnej – sód i woda zatrzymują się w organizmie.
Często ludzie przepracowujący się w tygodniu nie czują dolegliwości w ciele, które im doskwierają, gdyż kortyzol działa również znieczulająco. Podczas wolnych weekendów, gdy jego produkcja spada, w ciele odczuwalne zaczynają być bóle i dolegliwości, które w trakcie zabieganego, pełnego obowiązków i stresu tygodnia zostały znieczulone przez kortyzol.
Podczas silnej reakcji na zagrożenie zatrzymuje się równowaga żołądka, co prowadzi do zaburzeń trawienia, zmniejszonego ukrwienia śluzówki żołądka. Przy przewlekłym stresie pojawia się nadkwasota oraz nadmierne wydzielanie enzymów trawiennych oraz kwasu żołądkowego. Oprócz układu pokarmowego, przewlekły stres ma negatywny wpływ na układ sercowo – naczyniowy.
Przewlekły stres może prowadzić do stałego odczuwania niepokoju, ponieważ utrzymuje organizm w ciągłym stanie gotowości do reagowania na zagrożenie. Gdy stres trwa długo, układ nerwowy pozostaje w trybie „walki lub ucieczki”, a w organizmie stale podwyższony jest poziom hormonów stresu, takich jak kortyzol i adrenalina. Z czasem mózg zaczyna nadmiernie reagować na bodźce i interpretować nawet neutralne sytuacje jako potencjalne zagrożenie. Przy długotrwałym stresie ciało zaczyna być uzależnione od emocji stresu. Komórki przyzwyczajają się do chemii kortyzolu i adrenaliny, więc mózg nieświadomie odtwarza sytuacje i myśli podtrzymujące napięcie. Pojawia się napięcie w ciele, trudność w rozluźnieniu i poczucie, że „coś jest nie tak”, mimo braku realnego powodu. W ten sposób przewlekły stres może przekształcić się w trwałe poczucie niepokoju.
W mózgu istnieją struktury odpowiedzialne za wykrywanie zagrożenia.
Działają automatycznie, poza kontrolą świadomego umysłu. Ich zadaniem jest chronić — nie analizować.
Umysł świadomy jest umysłem, którego używasz na co dzień. Ty masz na niego wpływ, Ty nim zarządzasz i jak sama nazwa wskazuje świadomie go używasz. Za pomocą tego umysłu podejmujesz świadome decyzje, uczysz się nowych rzeczy, w nim jest Twoja logika i rozsądek, tam są twoje możliwości do zmiany, do medytacji i do wytłumaczenia sobie czegoś. Wszystko co umiesz i obserwujesz w swojej głowie znajduje się w świadomości i według obecnych badań to jest ok. 1% tego co w Twojej głowie się dzieje.
W gabinecie hipnozy Harmonia w Ciele, Umyśle, Duszy pracujemy z podświadomością, która obejmuje około 98% Twojego umysłu. A to oznacza, że mózg działa bez naszej ingerencji sam z siebie. W podświadomości dzieje się bardzo dużo. Gdziekolwiek się nie znajdujesz Twój umysł przygotowuje dla Ciebie pakiety informacji, żebyś mógł jakoś funkcjonować. Jedną z kluczowych cech podświadomości jest to, że działa wielotorowo.
Robi wiele rzeczy jednocześnie — bez wysiłku i bez udziału świadomej kontroli.
Kiedy wchodzisz do pomieszczenia, nie analizujesz po kolei każdego szczegółu. Nie patrzysz osobno na podłogę, potem na sufit, potem na drzwi. W ułamku sekundy Twój umysł tworzy całościowy obraz sytuacji i klasyfikuje go jako: „znane”, „bezpieczne”, „niepewne” lub „wymagające uwagi”.
W tym samym czasie:
- Twoje serce bije w odpowiednim rytmie,
- układ nerwowy reguluje napięcie mięśni,
- ciało utrzymuje temperaturę,
- oddech dostosowuje się do sytuacji,
- reagujesz mimiką twarzy na obecność innych osób.
Nie musisz o tym myśleć. To właśnie obszar podświadomy zarządza tymi procesami. Wyobraź sobie, że prowadzisz samochód znaną drogą. Po chwili orientujesz się, że przejechałeś kilka kilometrów, nie pamiętając dokładnie każdego skrętu. A jednak bezpiecznie dotarłeś do celu. Twoja podświadomość przejęła stery korzystała z zapisanych schematów i doświadczeń.
Podświadomość opiera się na przeszłości
Druga ważna cecha podświadomości jest taka, że działa w oparciu o zapisane wzorce. Nie tworzy nowych strategii od zera.
Bazuje na tym, co już zna. Jeśli kiedyś w określonej sytuacji poczułeś napięcie — na przykład podczas publicznego wystąpienia, konfliktu w domu czy w relacji z autorytetem — podświadomość zapisuje tę reakcję jako schemat przetrwania.
W przyszłości, gdy pojawi się podobny kontekst (choćby minimalnie przypominający tamten), system może automatycznie uruchomić tę samą reakcję.
Co z tego wynika?
Jeśli niepokój powstaje na poziomie podświadomym, sama praca z myślami może nie być wystarczająca.
Potrzebne jest:
- regulowanie układu nerwowego,
- praca z zapisanym doświadczeniem,
- dotarcie do źródła reakcji,
- uwolnienie emocji, które kiedyś zostały zatrzymane w ciele.
Konsekwencje zdrowotne i społeczne
Niepokój nie jest tylko „uczuciem”. Gdy utrzymuje się długo, wpływa na całe ciało i jakość życia. Może prowadzić do:
- przewlekłego napięcia mięśniowego,
- zaburzeń snu,
- problemów trawiennych,
- trudności w koncentracji,
- wycofania społecznego,
- obniżonej odporności.
Mimo rosnącej skali problemu wiele osób nie szuka pomocy. Szacuje się, że około 60% osób potrzebujących wsparcia psychicznego nie zgłasza się do specjalisty — często z powodu wstydu, obawy przed oceną lub trudności w dostępie do pomocy.
